
İŞLEMCİLER
İşlemci, bilgisayarın birimlerinin çalışmasını ve bu birimler arasındaki veri akışını kontrol eden, veri işleme (verileri değerlendirip yeni veriler üretme) görevlerini yerine getiren elektronik aygıttır. Veriler üzerindeki yaptığı işlemler, temel aritmetik işlemleri kadar basit (örneğin 1+3 gibi) ya da çok daha karmaşık (bu değeri al ve ses kartına yolla ki böylelikle hoparlörden müzik dinleyebilinsin) gibi çeşitli seviyelerde olabilir. Aslında işlemciler, sadece bilgisayarlarda bulunan bir donanım değildir. Tüm elektronik sistemlerde işlemciler bulunur. Örneğin, otomatik çamaşır makinesi, otomatik bulaşık makinesi; televizyon.
İşlemciler, klavyeden girilen tuşun ifade ettiği karakteri aynen ekranda gösterme şeklinde bir işlem yaptığı gibi; aldığı verileri değerlendirip yeni veriler de üretebilir. Örneğin, hesap makinesinin işlemcisi, girilen rakamlar üzerinde istenilen işlemi uygulayarak yeni sonucu ekranda gösterir. İşlemciler, bilgisayarda yönetici konumunda çalışır. İnsan beyninin tüm vücut organlarını sinir sistemi vasıtasıyla yönetmesi gibi işlemciler de kontrol sinyalleriyle sisteme bağlı tüm birimlerin çalışmasını düzenler ve yönetir.
İŞLEMCİ TİPLERİ
Soket İşlemci
Kare şeklinde üretilmiş işlemci modelidir. Üst yüzeyinde marka ve model isimleri bulunur. Alt yüzeyinde ise işlemcinin türüne göre çok sayıda pin veya iletim noktası bulunur.Takıldıkları anakarta bir mandal/kilit yardımı ile tutturulurlar. Anakarttaki sokete uygun işlemci seçilmelidir. Aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi anakartta LGA soket varsa, işlemcide LGA soket işlemci olmalıdır. Başka bir örnek vermek gerekirse anakartta soket 939 varsa işlemci de 939 pinli işlemci olmalıdır.
Slot İşlemci
Diklemesine anakartın üzerine monte edilirler. Dikdörtgen bir kart şeklinde üretilen işlemci modelidir. Kimi işlemci bileşenleri kart üzerindedir. Kartın alt kısmında bulunan bağlantı noktaları ile ana karta bağlanır. İşlemcinin korunması için dış kılıfı vardır. Kılıfın ön yüzeylerine soğutucu takılmaktadır. Slot işlemcilerin üretimi durdurulmuştur.
İŞLEMCİ PERFORMANSI
İşlemci Mimarisi: Performansı etkileyen en önemli etken mimaridir. Bir işlemcinin bir saat döngüsünde ne kadar uzunlukta kaç tane komutu aynı anda işleyebildiğini saat hızı ya da önbelleği değil sadece mimarisi belirler.
Saat Hızı: İşlemcinin çalışma frekansıdır ve günümüzde GHz mertebesine kadar ulaşmıştır. Saat hızı ne kadar yüksek olursa saniyedeki saat vuruşu (ve işlemci çevrimi) sayısı da o kadar yüksek olacağından saat hızının performansa etkisi oldukça yüksektir. Yalnız burada yapılabilecek çok büyük bir hata farklı mimarideki işlemcileri saat hızlarına göre karşılaştırmaktır. Saat hızı kullanılarak ancak aynı işlemci ailesi içinde gerçekçi karşılaştırmalar yapılabilir. Bir işlemcinin saat hızını sistem hızıyla (FSB, Front Side Bus) işlemcinin çarpanının çarpımı belirler. Sistem hızı fazla yüksek olmasa da işlemci kendi içinde çarpanlarını kullanarak çok daha yüksek hızlara çıkabilir. Örneğin oldukça popüler olan 1.8 GHz hızında çalışan bir Pentium 4 işlemci 18×100 MHz’te çalışır.
L1/L2 Cache: Önemli veriler işlemcinin ihtiyaç anında onlara daha hızlı ulaşabilmesi için önbellekte tutulur. 1. seviye önbellek daha önceliklidir ve buradaki verileri işlemci daha çok kullanır. Önbellek miktarlarını karşılaştırırken işlemci mimarisi yine çok önemlidir. Mesela 16 KB L1 cache bir Pentium 4 için yeterliyken aynı performansta çalışan bir AMD Athlon işlemcide 128 KB L1 cache bulunur. Önemli olan önbelleğin ne şekilde kullanıldığıdır.
GÜNÜMÜZ SUNUCU İŞLEMCİ ÇEŞİTLERİ
AMD İŞLEMCİLERİ
OPTERON SERİSİ
AMD Opteron işlemci üç ayrı seri olarak piyasaya, 100 serisi ,200 serisi ve 800 serisi olarak sunulmaktadır.AMD’nin 45nm üretim teknolojisiyle hazırladığı, doğal dört çekirdekli tasarıma sahip Opteron işlemcilerden düşük güç tüketimine sahip enerji verimli modellerin konumlandırdığı HE serisi, yüksek performanslı modellerden oluşan SE serisi dahilinde kullanıma sunuluyor. Tamamı 6MB büyüklüğünde seviye 3 belleğe sahip yeni Opteron’larda hızlar 2.1GHz ile 2.8GHz aralığında yer alıyor.
| 45 nm teknolojisi |
| Model numarası |
çekirdek sayısı |
Saat Hızı |
L2+L3 cache |
Band Genişliği |
Harcanılan güç |
Maximum Bellek Hızı |
| 8439 SE |
6 |
2.8 Ghz |
9MB |
57.6 GB/s |
105W |
800Mhz DDR2 |
| 8435 |
6 |
2.6 Ghz |
9MB |
57.6 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 8431 |
6 |
2.4 Ghz |
9MB |
57.6 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 8425 HE |
6 |
2.1 Ghz |
9MB |
57.6 GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 8393 SE |
4 |
3.1 Ghz |
8MB |
52.8 GB/s |
105W |
800Mhz DDR2 |
| 8386 SE |
4 |
2.8 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
105W |
800Mhz DDR2 |
| 8389 |
4 |
2.9 Ghz |
8MB |
52.8 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 8387 |
4 |
2.8 Ghz |
8MB |
52.8 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 8384 |
4 |
2.7 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 8382 |
4 |
2.6 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 8380 |
4 |
2.5 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 8378 |
4 |
2.4 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 8381 HE |
4 |
2.5 Ghz |
8MB |
48 GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 8379 HE |
4 |
2.4 Ghz |
8MB |
48 GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 8376 HE |
4 |
2.3 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 8374 HE |
4 |
2.2 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 2439 SE |
6 |
2.8 Ghz |
9MB |
57.6 GB/s |
105W |
800Mhz DDR2 |
| 2435 |
6 |
2.6 Ghz |
9MB |
57.6 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2431 |
6 |
2.4 Ghz |
9MB |
57.6 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2427 |
6 |
2.2 Ghz |
9MB |
57.6 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2425 HE |
6 |
2.1 Ghz |
9MB |
57.6GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 2423 HE |
6 |
2.0 Ghz |
9MB |
57.6GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 2393 SE |
4 |
3.1 Ghz |
8MB |
52.8GB/s |
105W |
800Mhz DDR2 |
| 2386 SE |
4 |
2.8 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
105W |
800Mhz DDR2 |
| 2389 |
4 |
2.9 Ghz |
8MB |
52.8GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2387 |
4 |
2.8 Ghz |
8MB |
52.8GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2384 |
4 |
2.7 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2382 |
4 |
2.6 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2380 |
4 |
2.5 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2378 |
4 |
2.4 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2376 |
4 |
2.3 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
75W |
800Mhz DDR2 |
| 2379 HE |
4 |
2.4 Ghz |
8MB |
48 GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 2376 HE |
4 |
2.3 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 2374 HE |
4 |
2.2 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 2372 HE |
4 |
2.1 Ghz |
8MB |
24 GB/s |
55W |
800Mhz DDR2 |
| 2377 EE |
4 |
2.3 Ghz |
8MB |
48 GB/s |
40W |
800Mhz DDR2 |
| 2373 EE |
4 |
2.1 Ghz |
8MB |
48 GB/s |
40W |
800Mhz DDR2 |
| 1389 |
4 |
2.9 Ghz |
8MB |
17.6 GB/s |
75W |
1333Mhz DDR3 1066Mhz DDR2 |
| 1385 |
4 |
2.7 Ghz |
8MB |
17.6 GB/s |
75W |
1333Mhz DDR3 1066Mhz DDR2 |
| 1381 |
4 |
2.5 Ghz |
8MB |
17.6 GB/s |
75W |
1333Mhz DDR3 1066Mhz DDR2 |
İNTEL İŞLEMCİLERİ
Günümüzde sunuclarda genel olarak İntel Xeon işlemci 5000 serisi kullanılmaktadır. Giriş seviyesi ürünlerde intel Xeon İşlemci 3000 serisi , üst seviye ürünlerde ise intel Xeon işlemci 7000 serisi tercih edilmektedir.
İntel Xeon İşlemci 3000 Serisi
İş geliştirme için tasarlanmıştır: Geliştirilmiş Intel mikromimarisine dayalı, 12 MB’a kadar ön bellek ve 1333 MHz veriyolu ile 64-bit Dört Çekirdekli bilgi işleme teknolojisi, işlerindeki hızlı büyümeyi teknolojiye küçük bütçeler ayırarak desteklemenin yolunu arayan küçük ve orta işletme sahiplerinin tercih edeceği giriş seviyesi sunucularda kullanılmaktadır.
İntel Xeon İşlemci 5000 Serisi
İntel Xeon İşlemci 5000 mimarisi , 5300, 5400 ve 5500 (Nehalem) serisi olarak piyasaya sunulmaktadır. Şuan günümüzde sunucularda en çok 5400 serisi işlemciler kullanılmaktadır. Nehalem serisi işlemcilerin piyasaya sunulması ile birlikte 5400 serisi işlemciler yerini 5500 serisi işlemcilere bırakmaya başlamıştır.
Intel Xeon (Nehalem) İşlemci 5500 Serisi
Çift soketli olarak çalışan bu işlemcilerin mimarisinde yapılan önemli değişikliklerden ilki Quick Path Interconnect (QPI) bağlantısıdır. Bu bağlantı sayesinde işlemciler birbirlerinin belleklerine doğrudan ulaşabiliyor, böylece bir önceki işlemci serisinin 2 katı olan saniyede 21 Gb hızında veri transferi sağlanabilmektedir.
Yeni mimarisi sayesinde Intel Xeon 5500 dört dörtlük bir sıçrama kaydetmiştir.
Xeon 5500 serisi yeni özellikler içeriyor. Intel 2-soketli sunucu neslindeki performans kazancı Intel’in şimdiye kadar çıkarmış olduğu herhangi bir Xeon işlemcisinden daha büyüktür. Xeon 5400 serisine dayanan sistemlerle kıyaslandığında bir iş yükü yelpazesinde yüzde 70-125 oranında daha yüksek performans ve yaklaşık %30 enerji tasarrufu sağlamaktadır.
Üç farklı seviyeye ayrılmış işlemci seçeneklerine sahip olan Nehalem serisinin temel işlemcileri E5504-E5506 ile en gelişmiş seviyedeki E5550 – E5560 – E5570 modelleri arasından yüzde 80′e varan performans farkı görülüyor. Ancak ortalama seviyedeki E5520 modelleri bile eski işlemcilerle kıyaslandığında, çok daha yüksek performans değerleri elde ediliyor.
İntel Xeon İşlemci 7000 Serisi
Günümüzde İntel Xeon 7000 serisi işlemcilerden en çok 7400 serisi işlemciler kullanılmaktadır. İntel Xeon İşlemci 7400 serisi geniş önbellek, dört ya da daha fazla işlemci desteği gibi önemli yenilikler ve 256 GB’a varan geniş bellek ile Intel Xeon işlemci 7400 serisine dayalı sunucular büyük sanallaştırma projeleriniz ve veri yoğunluklu önemli kurumsal performans gereksinimleriniz için ideal seçimdir.
Intel Xeon işlemci 7400 serisi, önceki nesil yükseltilebilir sunucularla karşılaştırıldığında bazı durumlarda neredeyse %50 daha yüksek performans ve %10′a enerji tasarrufu ile yoğun kurumsal iş yükleri konusunda sınıfının en iyisidir.
|
İşlemci Numarası
|
Önbellek
|
Çalışma Hızı
|
Ön Veri Yolu
|
Intel® QPI
|
Güç
|
Çekirdek Sayısı
|
| 45-nm teknolojisi |
|
W5580
|
8MB
|
3,20 GHz
|
|
6,40 GT/s
|
130W
|
4
|
|
X5570
|
8MB
|
2,93 GHz
|
|
6,40 GT/s
|
95W
|
4
|
|
X5560
|
8MB
|
2,80 GHz
|
|
6,40 GT/s
|
95W
|
4
|
|
X5550
|
8MB
|
2,66 GHz
|
|
6,40 GT/s
|
95W
|
4
|
|
E5540
|
8MB
|
2,53 GHz
|
|
5,86 GT/s
|
80W
|
4
|
|
E5530
|
8MB
|
2,40 GHz
|
|
5,86 GT/s
|
80W
|
4
|
|
E5520
|
8MB
|
2,26 GHz
|
|
5,86 GT/s
|
80W
|
4
|
|
L5520
|
8MB
|
2,26 GHz
|
|
5,86 GT/s
|
60W
|
4
|
|
E5506
|
4MB
|
2,13 GHz
|
|
4,80 GT/s
|
80W
|
4
|
|
L5506
|
4MB
|
2,13 GHz
|
|
4,80 GT/s
|
60W
|
4
|
|
E5504
|
4MB
|
2,00 GHz
|
|
4,80 GT/s
|
80W
|
4
|
|
E5502
|
4MB
|
1,86 GHz
|
|
4,80 GT/s
|
80W
|
2
|
|
X5492
|
12MB
|
3,40 GHz
|
1600 MHz
|
|
150W
|
4
|
|
X5470
|
12MB
|
3,33 GHz
|
1333 MHz
|
|
120W
|
4
|
|
X5482
|
12MB
|
3,20 GHz
|
1600 MHz
|
|
120W
|
4
|
|
X5472
|
12MB
|
3,00 GHz
|
1600 MHz
|
|
120W
|
4
|
|
E5472
|
12MB
|
3,00 GHz
|
1600 MHz
|
|
80W
|
4
|
|
E5462
|
12MB
|
2,80 GHz
|
1600 MHz
|
|
80W
|
4
|
|
X5460
|
12MB
|
3,16 GHz
|
1333 MHz
|
|
120W
|
4
|
|
X5450
|
12MB
|
3,00 GHz
|
1333 MHz
|
|
120W
|
4
|
|
E5450
|
12MB
|
3,00 GHz
|
1333 MHz
|
|
80W
|
4
|
|
E5440
|
12MB
|
2,83 GHz
|
1333 MHz
|
|
80W
|
4
|
|
L5430
|
12MB
|
2,66 GHz
|
1333 MHz
|
|
50W
|
4
|
|
E5430
|
12MB
|
2,66 GHz
|
1333 MHz
|
|
80W
|
4
|
|
L5420
|
12MB
|
2,50 GHz
|
1333 MHz
|
|
50W
|
4
|
|
E5420
|
12MB
|
2,50 GHz
|
1333 MHz
|
|
80W
|
4
|
|
L5410
|
12MB
|
2,33 GHz
|
1333 MHz
|
|
50W
|
4
|
|
E5410
|
12MB
|
2,33 GHz
|
1333 MHz
|
|
80W
|
4
|
|
E5405
|
12MB
|
2,00 GHz
|
1333 MHz
|
|
80W
|
4
|
|
X5272
|
6MB
|
3,40 GHz
|
1600 MHz
|
|
80W
|
2
|
|
X5270
|
6MB
|
3,50 GHz
|
1333 MHz
|
|
80W
|
2
|
|
X5260
|
6MB
|
3,33 GHz
|
1333 MHz
|
|
80W
|
2
|
|
L5240
|
6MB
|
3,00 GHz
|
1333 MHz
|
|
40W
|
2
|
|
E5205
|
6MB
|
1,86 GHz
|
1066 MHz
|
|
65W
|
2
|
| İşlemci Numarası |
L2 önbellek |
L3 önbellek |
Çalışma hızı |
Ön veri yolu |
Sistem türü |
Güç |
Çekirdek
sayısı |
| 45-nm teknolojisi |
|
|
|
|
|
|
|
| X7460 |
9 MB |
16 MB |
2,66 GHz |
1066 MHz |
MP |
130 W |
6 |
| L7455 |
9 MB |
12 MB |
2,13 GHz |
1066 MHz |
MP |
65 W |
6 |
| L7445 |
6 MB |
12 MB |
2,13 GHz |
1066 MHz |
MP |
50 W |
4 |
| E7450 |
9 MB |
12 MB |
2,40 GHz |
1066 MHz |
MP |
90 W |
6 |
| E7440 |
6 MB |
16 MB |
2,40 GHz |
1066 MHz |
MP |
90 W |
4 |
| E7430 |
6 MB |
12 MB |
2,13 GHz |
1066 MHz |
MP |
90 W |
4 |
| E7420 |
6 MB |
8 MB |
2,13 GHz |
1066 MHz |
MP |
90 W |
4 |